مبلغان قانونی تشیع
نواب شجاعالدوله با وجود نبردهای بسیار، به فرمان تبلیغ تشیع دقت ویژهای داشت و بیشتراز ۲۴ مبلغ اهل ایران و عراقی زیرنظر مفتی میرمحمدحسین نیشابوری در بخش ها متفاوت اوده تبلیغ تشیع را اجرا میدادند[۵۰] و حقوق و دستمزد کل آنان از بانک حکومت پرداخت مسجد سجاد مشهد میشد.[۵۱]
وضع سیاسی
نوابان اوده کلاً ۱۴۲ سال بر مرزو بوم اوده در شمال شبهمجموعه کشور ها هند حکومت کردند. زمان حکومت آن ها از روزگار امپراتوری گورکانی تا حکومت استعماری بریتانیا در هند، شاهد فراز و نشیب اکثری بود که میاقتدار آن را به چندین عصر تقسیم رزرو مسجد سجاد مشهد کرد.
نقطع ی عطف اقتدار سیاسی و اعلام خودمختاری
از مجال نواب بهروزیخان اولین قاضی اوده تا نواب شجاعالدوله نقط ی اوج اقتدار سیاسی حکومت اوده بود. بعداز نزاع بَکسَر که به ناکامی نواب شجاعالدوله از نیروهای استعماری بریتانیا انجامید،[۵۲] طبق معاهدهای شجاعالدوله ابقا شد، البته با این وجود تا فرصت نواب آصفالدوله نقطع ی عطف شکوه و عظمت حکومت بود؛ هرچند قسمتهایی مثلا جونپور و غازیپور پایین تصرف دولت بریتانیا آدرس مسجد سجاد مشهد درآمد.[۵۳]
افول اقتدار و دخالت استعمار
پس از آصفالدوله، روشن بختیعلیخان به توان رسید و در توافقی نیمی از قلمرو گذشته حکومت اوده را به استعمار بریتانیا در هند واگذار کرد؛[۵۴] برای مثال بخش ها روهیلکند و اعظمگر و الهآباد.[۵۵] با این حالا، نواب غازیالدین، بعداز به اقتدار وصال، اعلام استقلال کرد.[۵۶] با این اکنون اورده شده کهاین اعلام استقلال، تشریفاتی و با اذن دولت استعماری بریتانیا در هند بوده شماره تلفن مسجد سجاد مشهد میباشد.[۵۷]
بیان شده که با دخالت تدریجی نیروهای انگلیسی و تصرف قلمرو اوده، به تدریج از توان نوابان اوده کاسته شد، و در طول نواب محمدعلیپاد شاه که با دخالت انگلیس به توان رسیده بود،[۵۸] طی معاهدهای، اختیارات استعمارگران ارتقا یافت، تا آنجا که در قلمرو اوده نیز اذن حضور نظامی پیدا کردند.[۵۹]
برکنار پاد شاه و تصرف قلمرو بوسیله حکومت بریتانیا
آخر و عاقبت پس از اخطارهای گوناگون حکومت انگلیس درباره وجود ظلم و آشوب در قلمرو اوده، و همینطور انذار به تصرف قلمرو اوده،[۶۰] در سال ۱۸۵۶م، واجدعلیپاد شاه، واپسین نواب، به انگیزه عدم کفایت سیاسی برکنار شد،[۶۱] نیروهای استعماری وارد شهر لکهنو شدند و حکم برکنار نواب به وی ارسال شد.[۶۲]
پانویس
پرساد، بوستان اوده، ۱۸۸۱م، ص۵.
پرساد، بوستان اوده، ۱۸۸۱م، ص۵.
حیدر حسنی، سوانحات سلاطین اوده، ۲۰۰۹م، ص۶۵؛ نجمالغنیخان، تاریخ اوده، ۱۹۱۹م، ج۱، ص۳۶.
صولت، ملت اسلامیہ کی مختصر تاریخ، ۲۰۱۴م، ج۲، ص۳۷۸.
صولت، ملت اسلامیہ کی مختصر تاریخ، ۲۰۱۴م، ج۱، ص۳۷۹؛ کاظمی، «وضاحتی نوٹ»، در سوانحات سلاطین اودھ، ۲۰۰۹م، ج۱، ص۳۷۶؛ شرر، گذشتہ لکھنو، ۱۹۷۱م، ص۹۳؛ نجم الغنی خان، تاریخ اودھ، ۱۹۱۹م، ج۵، ص۲۵۰.
رضوی، «تاریخ سیاسی اوده در هند»، ص۶۳.
ضابط، «نقش علمای مهاجر اهل ایران در اشاعه تشیع در لکهنوی هند»، ص۹۸..
رضوی، «نقش شاهان اوده در بسط تشیع»، ص۵.
رضوی، «نقش شاهان اوده در توسعه تشیع»، ص۵.
رضوی، «نقش شاهان اوده در توسعه و گسترش تشیع»، ص۶.
کاظمی، «وضاحتی نوٹ»، در سوانحات سلاطین اودھ، ۲۰۰۹م، ج۱، ص۲۱۸.
رضوی، «نقش شاهان اوده در توسعه تشیع»، ص۶.
مبلغان قانونی تشیع
نواب شجاعالدوله با وجود نبردهای بسیار، به فرمان تبلیغ تشیع دقت ویژهای داشت و بیشتراز ۲۴ مبلغ اهل ایران و عراقی زیرنظر مفتی میرمحمدحسین نیشابوری در بخش ها متفاوت اوده تبلیغ تشیع را اجرا میدادند[۵۰] و حقوق و دستمزد کل آنان از بانک حکومت پرداخت مسجد سجاد مشهد میشد.[۵۱]
وضع سیاسی
نوابان اوده کلاً ۱۴۲ سال بر مرزو بوم اوده در شمال شبهمجموعه کشور ها هند حکومت کردند. زمان حکومت آن ها از روزگار امپراتوری گورکانی تا حکومت استعماری بریتانیا در هند، شاهد فراز و نشیب اکثری بود که میاقتدار آن را به چندین عصر تقسیم رزرو مسجد سجاد مشهد کرد.
نقطع ی عطف اقتدار سیاسی و اعلام خودمختاری
از مجال نواب بهروزیخان اولین قاضی اوده تا نواب شجاعالدوله نقط ی اوج اقتدار سیاسی حکومت اوده بود. بعداز نزاع بَکسَر که به ناکامی نواب شجاعالدوله از نیروهای استعماری بریتانیا انجامید،[۵۲] طبق معاهدهای شجاعالدوله ابقا شد، البته با این وجود تا فرصت نواب آصفالدوله نقطع ی عطف شکوه و عظمت حکومت بود؛ هرچند قسمتهایی مثلا جونپور و غازیپور پایین تصرف دولت بریتانیا آدرس مسجد سجاد مشهد درآمد.[۵۳]
افول اقتدار و دخالت استعمار
پس از آصفالدوله، روشن بختیعلیخان به توان رسید و در توافقی نیمی از قلمرو گذشته حکومت اوده را به استعمار بریتانیا در هند واگذار کرد؛[۵۴] برای مثال بخش ها روهیلکند و اعظمگر و الهآباد.[۵۵] با این حالا، نواب غازیالدین، بعداز به اقتدار وصال، اعلام استقلال کرد.[۵۶] با این اکنون اورده شده کهاین اعلام استقلال، تشریفاتی و با اذن دولت استعماری بریتانیا در هند بوده شماره تلفن مسجد سجاد مشهد میباشد.[۵۷]
بیان شده که با دخالت تدریجی نیروهای انگلیسی و تصرف قلمرو اوده، به تدریج از توان نوابان اوده کاسته شد، و در طول نواب محمدعلیپاد شاه که با دخالت انگلیس به توان رسیده بود،[۵۸] طی معاهدهای، اختیارات استعمارگران ارتقا یافت، تا آنجا که در قلمرو اوده نیز اذن حضور نظامی پیدا کردند.[۵۹]
برکنار پاد شاه و تصرف قلمرو بوسیله حکومت بریتانیا
آخر و عاقبت پس از اخطارهای گوناگون حکومت انگلیس درباره وجود ظلم و آشوب در قلمرو اوده، و همینطور انذار به تصرف قلمرو اوده،[۶۰] در سال ۱۸۵۶م، واجدعلیپاد شاه، واپسین نواب، به انگیزه عدم کفایت سیاسی برکنار شد،[۶۱] نیروهای استعماری وارد شهر لکهنو شدند و حکم برکنار نواب به وی ارسال شد.[۶۲]
پانویس
پرساد، بوستان اوده، ۱۸۸۱م، ص۵.
پرساد، بوستان اوده، ۱۸۸۱م، ص۵.
حیدر حسنی، سوانحات سلاطین اوده، ۲۰۰۹م، ص۶۵؛ نجمالغنیخان، تاریخ اوده، ۱۹۱۹م، ج۱، ص۳۶.
صولت، ملت اسلامیہ کی مختصر تاریخ، ۲۰۱۴م، ج۲، ص۳۷۸.
صولت، ملت اسلامیہ کی مختصر تاریخ، ۲۰۱۴م، ج۱، ص۳۷۹؛ کاظمی، «وضاحتی نوٹ»، در سوانحات سلاطین اودھ، ۲۰۰۹م، ج۱، ص۳۷۶؛ شرر، گذشتہ لکھنو، ۱۹۷۱م، ص۹۳؛ نجم الغنی خان، تاریخ اودھ، ۱۹۱۹م، ج۵، ص۲۵۰.
رضوی، «تاریخ سیاسی اوده در هند»، ص۶۳.
ضابط، «نقش علمای مهاجر اهل ایران در اشاعه تشیع در لکهنوی هند»، ص۹۸..
رضوی، «نقش شاهان اوده در بسط تشیع»، ص۵.
رضوی، «نقش شاهان اوده در توسعه تشیع»، ص۵.
رضوی، «نقش شاهان اوده در توسعه و گسترش تشیع»، ص۶.
کاظمی، «وضاحتی نوٹ»، در سوانحات سلاطین اودھ، ۲۰۰۹م، ج۱، ص۲۱۸.
رضوی، «نقش شاهان اوده در توسعه تشیع»، ص۶.
مسجد سجاد مشهد – محور فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و آموزشی